🔷🔶کاربرد زهکشی چیست؟

 زهکشی در لغت به معنی خالی کردن آب اضافی موجود در زمین  به وسیله لوله ها می باشد. در گذشته خالی شدن آب از زمین به صورت خودکار وجود داشته ولی روش زهکشی باعث سریع تر خالی شدن آب می شود. همچنین بیشتر از زهکشی برای زمین های کشاورزی استفاده می کنند.

◾️زهکشی چیست؟

زه کشی به عملیاتی گفته می شود که به وسیله ی آن می توان آب های که در زیر سطح مزرعه ها، سازه ها، زمین های کشاورزی و … قرار دارند و باعث تخریب آنها شده یا آب را به آب های مانده و غیر قابل استفاده تبدیل می کند را به بیرون از زمین انتقال داد.
سیستم های زه کشی زراعی معمولا از سه قسمت اصلی زه کشی های مزرعه ای، سیستم اصلی و خروجی تشکیل شده است.
آب مایع حیات است و مدتی است که با کمبود آن مواجه شدیم، طبق تحقیقات متوجه شدیم که تا چند سال آینده خشک سالی به وجود می آید ولی با استفاده از عملیات زه کشی می توان آن را بهبود بخشید.

◻️تاریخچه زهکشی

زه کشی کشاورزی در گذشته برای اولین بار در بین النهرین حدودا ۹۰۰۰ سال پیش آغاز شد، در آن زمان به دلیل موجود نبودن لوله ها از سنگ ریزه ها، شاخ و برگ درختان و … استفاده شده است.
نخستین زه کشی لوله ای در اروپا حدودا دو هزار سال پیش آغاز شد.
قدمت لوله های زه کشی حدودا ۴۰۰۰ سال است.
تاریخچه زه کشی در آمریکا حدودا دو قرن می باشد.
مدت زمان زیادی زه کشی از یاد رفته بود که دوباره انگلستان در سال ۱۵۴۴ آن را روی کار آورد.
در ادامه به تاریخچه زه کشی در ایران می پردازیم جهت آشنایی بیشتر با ما همراه باشید.

🔳تاریخچه زهکشی در ایران

برای اولین بار سیستم زه کشی در جنوب ایران در تاریخ ۱۳۱۰ به کار گرفته شد و در سال ۱۳۳۵ اولین زهکش روباز در شاوور خوزستان افتتاح شد.
پس از آن در سال ۱۳۴۱ و ۱۳۴۲ زه کشی زیر زمینی با استفاده از لوله های سفالی در دانشگاه جندی شاپور (اهواز) در محیط حدودا ۵۰۰ هکتاری ساخته شد.
بعد از همه این ها ماشین های زه کشی وارد بازار شدند و برای اولین بار زمین ۱۱۰۰۰ هکتاری در هفت تپه با این روش زه کشی شد.
و سپس روش هایی مختلف زه کشی شایع شدند، امروزه در بیشتر شهر های ایران کاربرد دارد.

🔹انواع زهکشی

✔️زه کشی لانه موشی

✔️زه کشی حائل

✔️زه کشی روباز

✔️زه کشی عمودی

✔️زه کشی لوله ای

در ادامه به صورت کامل انواع زه کشی ها توضیح داده می شوند با ترشاب صنعت سراب همراه باشید.

➰زهکشی لوله ای
 
زه کشی لوله ای این گونه است که آب را توسط لوله های به هم وصل شده به مکان مورد نظر انتقال می دهد.

➰زهکشی لانه موشی
 
زه کشی لانه موشی شبیه به زه کشی لوله ای است که از یک جسم مخروطی شکل درون خاک ساخته شده است.
از این نوع زه کشی برای مناطقی استفاده می شود که مواد عالی موجود در آن زیاد است.

➰زهکشی حائل

این نوع زه کشی جهت جدا کردن دو قطعه زمین استفاده می شود تا آبی که از زمین خارج می شود وارد محدوده مورد نظر نشود.
حدود ۲ الی ۲٫۵ متر عمق این زهکش ها است.

➰زهکشی روباز

این کانال شکلی شبیه به ذوزنقه دارد و همچنین در گودی قرار می گیرد و فاقد هرگونه لوله می باشد.

➰زهکشی عمودی

زه کشی عمودی به منظور خارج کردن آب از چاه های عمیق به وسیله ی دستگاها ی مکش است.
اگر می خواهید زه کشی بیشتر باشد باید تعداد چاهای بیشتر شود.
 

✔️انواع لوله های زهکشی

لوله های زه کشی انواع مختلفی دارند:

▪️سیمانی

▪️سفالی

▪️پلاستیکی

⬜️زه کشی با لوله های سیمانی
 
روی این نوع لوله ها مشبک است و در قطر های مختلفی ساخته می شوند.
قطر لوله های سیمانی ۱۰، ۱۵و۲۰ سانتی متر و همچنین طولشان ۳۰ سانتی متر است.
در ساخت لوله های سیمانی باید به این نکته توجه کرد که در خاک های سولفات دار باید سیمان های ضد سولفات به کار برده شود.

⬜️ زه کشی با لوله های سفالی
 
خصوصیات این لوله ها این است که در برابر واکنش های شیمیایی آب بهتر عمل کرده و مقاوم ترند.
قطر این لوله ها ۵، ۶٫۵، ۸، ۱۰، ۲۰ سانتی متر و طول لوله های سفالی ۳۰ سانتی متر می باشد.

⬜️زه کشی با لوله های پلاستیکی

 
لوله های پلاستیکی یا پی وی سی به دو دسته موجدار و صاف تقسیم می شوند.
طول این لوله های معمولا ۱۰۰ متر است.

◽️لوله زهکشی

لوله های زه کشی وسیله ای جهت انتقال آب به محل مورد نظر می باشند.
انواع مختلفی دارند از جمله موجدار، مشبک و ساده می باشند.
از بهترین و پرکاربرد ترین لوله های زه کشی نوع UPVC و پلی اتیلن می باشد از دلایل مهم بودن آنها این است که مقاومت مناسب در برابر خوردگی، املاح موجود در آب و خاک، یخ بستن و … را دارا می باشد.
کاربرد های لوله های زه کشی در موارد زیر می باشد:

زمین های تفریحی و ورزشی

اراضی زمین های کشاورزی که جهت تخلیه ی آب های جمع شده به وسیله ی بارندگی یا آبیاری است.

اطراف جاده ها، ساختمان ها، پل ها و …

اراضی زمین هایی که خاک آنها شور است.

🔹مزایای لوله های پی وی سی:

قابلیت انعطاف پذیری

سبک بودن وزن آنها

قابلیت حمل و نقل آسان

سرعت بالا جهت نصب و راه اندازی

مقاومت بالا در برابر خوردگی و املاح شیمیایی موجود در آب

و ….

🔲کاربرد زهکشی

کاربرد زه کشی تخلیه ی آب های اضافی موجود در زمین است.

در نتیجه این کار باعث بهتر رشد کردن گیاهان می شود.

محصول بیشتری تولید می شود.

جلوگیری از آسیب رسیدن به زمین های ورزشی و تفریحی.

در زمین های ورزشی و کشاورزی استفاده از لوله های زهکش از بهترین روش هاست که از خراب شدن و آسیب رسیدن به آنها جلوگیری می کند.
🌺🍃انجمن کشاورزان و باغداران🍃🌺